DHDI Corporation

Thị trường dầu thế giới hiện nay tồn tại một nghịch lý: những công ty dầu lửa có khả năng khai thác tốt không có cách nào tiếp cận với các mỏ dầu.

Lượng sản xuất dầu tại những công ty hàng đầu của phương Tây đã bắt đầu đi xuống và hiện nay họ cảm thấy rất khó khăn để tìm nguồn khai thác dù họ có nhiều tiền và sẵn sàng mở rộng hoạt động.

Yếu tố chính trị đóng vai trò quan trọng trong điều này. Từ bờ biển Caspian đến Nam Mỹ, những công ty dầu không có quyền khai thác mỏ dầu có trữ lượng lớn. Họ buộc phải thương thảo lại hợp đồng với những điều kiện bất lợi hơn và ngày một thất thế so với công ty dầu nhà nước.

Công việc khai thác dầu của họ tập trung phần lớn ở các vùng với sản lượng dầu đang sụt giảm như Biển Bắc.

Thực tế là những công ty này một thời thống trị thị trường này đã không còn giữ được ảnh hưởng của họ đối với thị trường, năng lực tăng sản lượng không còn nhiều.

Bà Amy Myers Jaffe, một chuyên gia về thị trường năng lượng, nhận xét:” Ngành năng lượng hiện nay đang trong thời kỳ khủng hoảng. Đây là một cuộc khủng hoảng về cách lãnh đạo, chiến lược và tiềm năng của công ty khai thác dầu hàng đầu trong tương lai.”

Tháng vừa qua, giá hàng hóa hạ mạnh, mức hạ khoảng 20%, điều này phản ánh tăng trưởng toàn cầu có phần chững lại và nhiều khả năng trong ngắn hạn nhu cầu dầu sẽ giảm.

Tuy nhiên thập kỷ tiếp theo, nhu cầu dầu sẽ vẫn tăng thêm khi nhu cầu tại những nước châu Á như Trung Quốc tăng cao. Khó khăn của công ty dầu lớn trên thế giới phản ánh nguồn cung dầu trong tương lai sẽ hạn chế.

Những năm gần đây, việc sản xuất dầu đã không theo kịp mức tiêu thụ, đây chính là yếu tố lớn khiến giá dầu tăng lên mức kỷ lục trong năm nay. Tuy giá dầu có hạ, nhưng vẫn đứng ở mức hơn 100USD/thùng, mức giá người ta khó có thể tưởng tượng đến chỉ cách đây vài năm. Nền kinh tế trên toàn thế giới chịu ảnh hưởng nặng nề.

Exxon Mobil cho biết sản lượng dầu của họ đã sụt giảm 614 nghìn thùng/ngày dù lợi nhuận mới đây của họ là 44 tỷ USD. Đây là quý thứ 5 liên tiếp sản lượng dầu của họ sụt giảm.

Mức hạ sản lượng dầu này có thể không mấy ý nghĩa nếu so với tổng lượng sản xuất của thế giới khoảng 86 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên thị trường hiện nay nhạy cảm đến mức chỉ một công bố hạ sản lượng dầu nhỏ cũng đủ khiến giá dầu tăng.

Việc mất cân bằng cung – cầu dầu mỏ sẽ là một chủ đề thảo luận của các đại diện thuộc OPEC khi họ gặp nhau vào tháng sau để quyết định liệu có nên tăng sản lượng không. Trong khả năng của OPEC, họ có thể tăng sản lượng tối đa thêm 2 triệu thùng/ngày.

Cuối thập niên 1970, những công ty dầu lửa lớn của phương Tây sản xuất khoảng một nửa lượng dầu của thế giới. Tuy nhiên cho đến nay, công ty như Exxon Mibil, Royal Dutch Shell, Chevron và ConocoPhillips, Total và Eni chỉ sản xuất khoảng 13% sản lượng dầu.

10 công ty nắm giữ trữ lượng dầu lớn nhất thế giới là tập đoàn dầu mỏ nhà nước.

Nguồn cung hạn chế khiến nhiều người dự đoán việc sản xuất dầu của thế giới có thể đã lên đến mức tối đa. Nhiều chuyên gia khác phản biện rằng luận điểm trên là vô lý, thực tế công ty khai thác dầu không thể tiếp cận với nguồn cung. Những công ty dầu tư nhân có khả năng khai thác và sản xuất dầu tốt hơn đối tác nhà nước rất nhiều.

Nhà điều hành công ty khai thác dầu đưa ra một lời lý giải thẳng thắn như sau: hiện nay có một xu thế đang tồn tại là dân tộc hóa tài nguyên. Họ không thể tiếp cận được với nguồn cung dầu do chính phủ ở đây muốn kiểm soát hoàn toàn trữ lượng dầu.

Ngay cả tại nơi mà công ty dầu lửa được hoạt động, công ty dầu phương Tây cũng gặp phải nhiều vấn đề. Ở Nga, Algeria, Nigeria và Angola, chính phủ đã thương thảo lại với nhà đầu tư nước ngoài để thu được nhiều lợi nhuận hơn.

Nhiều công ty dầu kỳ vọng vào việc khai thác dầu ngoài khơi ở Mỹ để cứu hoạt động của mình. Họ cũng tiến hành nhiều biện pháp khác để đa dạng hoạt động. Họ chú ý đến cả những mỏ dầu ở vùng nước sâu, dầu nặng hoặc dầu cát. Một số công ty khác như Shell hay BP cũng bắt đầu tiến hành vào năng lượng tái sinh.

Trên thực tế, những công ty dầu phương Tây đã có thể làm được nhiều hơn. Họ đã không thể đầu tư vào việc khai thác dầu sau khi giá dầu rớt mạnh vào giữa những năm 1980. Tình trạng này còn kéo dài cho đến thập niên 1990.

Khi thế mạnh của công ty dầu lửa phương Tây ngày một giảm dần, thế giới trong tương lai sẽ phải phụ thuộc ngày một nhiều hơn vào tập đoàn dầu lửa các nước ngày một thắng thế.

Theo CafeF.