Nhiều chuyên gia lo ngại bong bóng trên thị trường Trung Quốc vỡ cùng với những kỳ vọng về tăng trưởng kinh tế nước này.

Ngày 29/07, chỉ số Shanghai Composite của thị trường chứng khoán Trung Quốc giảm 5%, thị trường Hồng Kông, châu Á và ngay cả thị trường Mỹ cùng ảnh hưởng.

Thế nhưng ngay ngày giao dịch sau đó, chỉ số Shanghai Composite tăng 2,7%, mức tăng mạnh nhất trong 2 tháng. Và đến ngày 31/08, chỉ số Shanghai Composite giảm 6,7%, châu Á và thị trường Mỹ cùng lo lắng.

Rất nhiều sự kiện tương đồng đã xảy ra. Chỉ số Shanghai Composite sẽ không thể trở lại thời kỳ đỉnh cao như trước đây, TTCK Trung Quốc giảm gần 22% trong tháng 8/2009 sau khi tăng tới 81% trong khoảng thời gian từ tháng 1/2009 đến hết tháng 7/2009.

Tính từ đầu năm cho đến hết ngày 31/08, chỉ số Shanghai Composite chỉ còn hồi phục được 42%. Mức tăng điểm này dẫu sao vẫn là cao tuy nhiên dường như đà giảm điểm sẽ vẫn còn tiếp tục trong một thời gian tới.

Lẽ ra những gì diễn ra tại Thượng Hải sẽ không gây ra ảnh hưởng nào đến các thị trường bên ngoài. Chỉ những người dân địa phương mới có thể giao dịch cổ phiếu hạng A trên thị trường, cổ phiếu hạng A cấu thành chỉ số Shanghai Composite.

Thế nhưng bởi thị trường chứng khoán được coi là “hàn thử biểu” của nền kinh tế, việc chỉ số này giảm điểm có thể là chỉ báo về sự đi xuống của nền kinh tế lớn thứ 3 trên thế giới.

Thị trường chứng khoán châu Á cũng như nhiều nước khác trên thế giới giảm điểm bởi lo ngại Trung Quốc không đủ để cứu kinh tế toàn cầu khỏi suy thoái, kinh tế Trung Quốc không thể tạo ra một lực kéo đủ mạnh trong bối cảnh kinh tế Mỹ, châu Âu và Nhật quá khó khăn và không thể làm được việc này.

Việc thị trường chứng khoán đi xuống có thật sự cho thấy nền kinh tế suy yếu? Không hẳn như vậy. Không giống như thị trường Mỹ hay thị trường Hồng Kông nơi các nhà đầu tư tổ chức phản ứng trực tiếp với thông tin căn bản, thị trường Thượng Hải và Thâm Quyến bị thao túng bởi những nhà đầu tư cá nhân điên cuồng với tham vọng đầu cơ.

Chỉ số Hang Seng China Enterprises bao gồm các cổ phiếu Trung Quốc niêm yết tại thị trường Hồng Kông có lẽ là chỉ báo tốt hơn về hướng đi của kinh tế Trung Quốc. Từ tháng 1/2009 đến tháng 7/2009, chỉ số này chỉ tăng 45,8%.

Làn sóng bán tháo cổ phiếu tại Thượng Hải trong tháng 8/2009 đã khiến mức tăng này tính đến 31/08 chỉ còn lại 35,6%. Thị trường như vậy vẫn tăng mạnh nhưng bong bóng có lẽ đã không hình thành.

Câu hỏi lớn nhất đối với nhà đầu tư hiện nay là liệu kinh tế thực tế có đang phục hồi. Nửa đầu năm 2009, kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 7,1%, vượt dự báo của các chuyên gia. Tín dụng tăng trưởng tới 201%, thị trường chứng khoán một phần vì thế tăng điểm mạnh.

Ngân hàng Trung ương bắt đầu thắt chặt tín dụng vào tháng 7/2009, tổng giá trị các khoản mới chỉ đạt 52 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với mức 224 tỷ USD trong 6/2009. Tổng giá trị khoản vay mới tháng 8/2009 sẽ có thể là 36 tỷ USD.

Các nhà điều tiết thị trường hạn chế tín dụng để ngăn hoạt động đầu cơ tài sản, bong bóng trên thị trường chứng khoán Thượng Hải lập tức xì hơi. Tuy nhiên hiện nay nhiều chuyên gia lo ngại những người quản lý có thể đã làm quá tay, tín dụng hạn chế đầu cơ và chặn luôn cả đà tăng trưởng doanh nghiệp và chi tiêu tiêu dùng, kinh tế khó có thể tăng trưởng tốt.

Thực tế đang không diễn ra giống như những lo ngại trên. Chỉ số PMI của lĩnh vực sản xuất Trung Quốc cho thấy sản xuất Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng. Chỉ số PMI tháng 8/2009 tăng lên mức 54 từ mức 53,3 trong tháng 7/2009. Như vậy, sản xuất Trung Quốc đã tăng trưởng 6 tháng liên tiếp.

Một số người cho rằng việc thắt chặt tín dụng quá mức không phải là vấn đề căn bản. Ông Andy Xie, cựu chuyên gia phân tích thuộc Morgan Stanley và hiện là chuyên gia kinh tế độc lập, đặt dấu hỏi lớn về tốc độ tăng trưởng gần đây của Trung Quốc: “Sự phục hồi kinh tế bắt đầu từ tháng 2/2009 bắt đầu khi các công ty sản xuất để trữ hàng tồn kho và thị trường tài sản hồi phục. Hai yếu tố này không thể được duy trì trong quý 3/2009.

Ông cảnh báo: “Khi thị trường nhìn thấy khả năng kinh tế rơi vào khó khăn lần hai, sự hoảng sợ sẽ còn lớn hơn.”

Ông cho rằng đà chững lại của kinh tế thế giới sẽ mạnh lên trong quý 4/2009, cùng thời điểm đó kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái lần hai bởi hoạt động sản xuất hàng hóa trữ hàng tồn kho chững lại, tác dụng của kế hoạch kích thích kinh tế chấm dứt : “Ở thời điểm đó, thị trường tài chính hẳn đã sụp đổ.”

Chuyên gia Xie thuộc nhóm thiểu số. Bất chấp việc thị trường chứng khoán Trung Quốc giảm điểm thời gian qua, Goldman Sachs nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Trung Quốc năm 2009 lên mức 9,4% từ mức 8,3% trước đó.

Theo Goldman Sachs, tăng trưởng GDP Trung Quốc năm 2010 sẽ đạt 11,9%, dự báo trước đó là 10,9%. Bank of America Merrill Lynch vẫn duy trì dự báo tăng trưởng GDP năm 2009 và 2010 của Trung Quốc lần lượt ở mức 8,7% và 10,1%.

Vậy ai đang đưa ra dự báo đúng? Thời gian sẽ trả lời. Nhà hoạch định chính sách kinh tế Trung Quốc đã thành công khi duy trì việc hạ giá đồng nhân dân tệ trong suốt thời kỳ khủng hoảng tài chính châu Á. Quyết định chi tiêu mạnh tay để cứu kinh tế lần này cũng đã giúp kinh tế bật lên mạnh mẽ.

Nếu may mắn, những ngày u ám có thể sẽ không đến, chuyên gia Xie và nhiều người cùng quan điểm như ông hẳn sẽ vui vẻ khi thấy dự báo của ông là sai.

Theo CafeF.