DHDI Corporation

Năm 2009 Việt Nam đã xuất khẩu được hơn 6 triệu tấn gạo, thu về hơn 2,4 tỷ USD. Theo đánh giá của Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), khối lượng gạo xuất khẩu của nước ta năm 2010 vẫn là 6 triệu tấn nhưng kim ngạch  sẽ tăng mạnh  có thể đạt kỷ lục 3-3,2 tỷ USD. Để góp phần vào những con số này không thể không nhắc đến sự góp sức nguồn vốn của ngành Ngân hàng. Theo số liệu mới nhất của Vụ Tín dụng (NHNN), dư nợ cho vay thu mua lúa gạo tại 13 tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) tính đến 31/1/2010  là  trên 8.463 tỷ đồng.

Chủ động vốn cho vay mua lúa, gạo

Tại văn bản gần đây, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Thống đốc NHNN chỉ đạo các NHTM nhà nước chủ động cân đối, bảo đảm nguồn vốn ngay từ đầu năm, đáp ứng kịp thời nhu cầu vay mua lúa, gạo xuất khẩu và tiêu dùng trong nước, nhằm bảo đảm lợi ích cao nhất của người trồng lúa và bình ổn giá gạo thị trường trong nước.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Thống đốc NHNN vừa  ban hành công văn số 1671/NHNN-TD yêu cầu các NHTM nhà nước chủ động cân đối nguồn vốn ngay từ đầu năm để đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn vay của các doanh nghiệp kinh doanh lương thực phục vụ cho thu mua lúa, gạo xuất khẩu và tiêu dùng trong nước, nhất là vào thời điểm thu hoạch rộ của các vụ sản xuất chính trong năm 2010.

Không chỉ vậy, từ trước đến nay, NHNN luôn chỉ đạo các NHTM nhà nước chủ động cân đối nguồn vốn để các tỉnh ĐBSCL vay thu mua lúa gạo xuất khẩu và tiêu dùng trong nước. Nhờ vậy, theo số liệu tổng hợp của Vụ Tín dụng, chỉ tính riêng trong tháng 1/2010 thì 13 tỉnh ĐBSCL đã được các NHTM nhà nước cho vay  trên 2.117 tỷ đồng thu mua được 320.566 tấn lúa, gạo. Cần Thơ là tỉnh dẫn đầu về dư nợ vay thu mua lúa gạo tính đến 31/1/2010 là  gần 2.500 tỷ đồng, tiếp đến là Tiền Giang là hơn 1.200 tỷ đồng và An Giang 1.156 tỷ đồng… NHTMCP Ngoại thương Việt Nam hiện dẫn đầu về dư nợ tính đến 31/1/2010 về cho vay thu mua lúa gạo tại ĐBSCL là 1.591 tỷ đồng, tiếp đến Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam là 1.163 tỷ đồng, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn là 717,09 tỷ đồng…

Nông dân “được mùa”

Khoảng một tuần nay, thị trường lúa gạo ở các tỉnh trong khu vực ĐBSCL trở nên sôi động, giá lúa chững lại không còn giảm như trước đây và dễ tiêu thụ. Tại huyện Càng Long (Trà Vinh), huyện Vũng Liêm (Vĩnh Long), lúa hạt tròn (IR 50404) đã phơi khô đủ chuẩn chế biến xuất khẩu, thương lái đến tận nhà, tận ruộng mua với giá 4.000- 4.050 đồng/kg, lúa hạt dài 4.150-4.200đồng/kg.

Nguyên nhân giá lúa ổn định trở lại là do các đơn vị kinh doanh, xuất khẩu lương thực trong khu vực ĐBSCL đang triển khai mua lúa gạo tạm trữ và thực hiện chính sách bảo hiểm giá 4.000 đồng/kg lúa khi giá lúa xuống thấp theo sự chỉ đạo của Chính phủ.

Bên cạnh đó với việc thắng thầu với khối lượng gạo xuất khẩu sang các thị trường lớn trong quý I/2010 là thắng lợi bước đầu nâng đỡ thị trường trong nước theo hướng có lợi cho người nông dân và doanh nghiệp xuất khẩu gạo. Đến nay, các doanh nghiệp đã ký hợp đồng bán 2,38 triệu tấn gạo với mức giá 480 - 664,9 USD/tấn. Dự kiến,  trong quý I/2010, các doanh nghiệp sẽ giao khoảng 1,47 triệu tấn gạo.

Thắng lợi liên tiếp của Vinafood II trong bốn cuộc đấu thầu nhập khẩu gạo sớm hơn thông lệ của Philippines, giá trúng thầu không hề kém các đối thủ cạnh tranh. Vinafood II trúng thầu gần 1,286 triệu tấn, chiếm tới 70,6% trong tổng khối lượng trúng thầu (gần 1,821 triệu tấn). Giá trúng thầu bình quân của Vinafood II là 633,51 USD/tấn, cao hơn 16,14 USD/tấn và 2,61% so với giá trúng thầu bình quân của tất cả đối thủ cạnh tranh còn lại (617,38 USD/tấn). Trong ngày đầu năm mới, Cơ quan Lương thực quốc gia Philippines (NPA) đã quyết định mua thêm hơn 355.000 tấn gạo từ bốn cuộc đấu thầu với giá bình quân 634,7 USD/tấn…

Theo các hộ trồng lúa, tuy giá lúa hiện nay thấp hơn vào thời điểm trước Tết Nguyên đán năm Canh Dần khoảng 1.200-1.300 đồng/kg nhưng nhờ vụ lúa đông xuân 2009-2010 trúng mùa, chi phí lại thấp nên nông dân vẫn thu lãi được từ 12-15 triệu đồng/ha, riêng các hộ thâm canh tốt có mức lãi cao hơn. Hiện nay, ngoài lượng gạo tồn kho năm 2009 chuyển sang là 1,5 triệu tấn còn có 3 triệu tấn gạo hàng hóa từ vụ đông xuân ở ĐBSCL và khoảng 2,4 triệu tấn gạo hàng hóa từ vụ hè thu và vụ 3 dành cho xuất khẩu.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, năm 2010 tranh thủ thuận lợi về thị trường lúa gạo, tận dụng tối đa tiềm năng đất đai, điều hành tưới tiêu hợp lý, tiết kiệm nước, sử dụng bộ giống tốt, cơ cấu giống hợp lý, kết hợp các biện pháp thâm canh tăng năng suất nhằm đạt sản lượng cao từ vụ Đông Xuân. Phấn đấu đạt sản lượng cả năm khoảng 39 triệu tấn thóc để vừa bảo đảm đủ lương thực cho tiêu dùng trong nước, vừa duy trì lượng gạo xuất khẩu 5 - 6 triệu tấn. Đối với các vùng đồng bằng có lợi thế về trồng lúa, nhất là ĐBSCL, tập trung nâng cao năng suất, chất lượng bằng việc sử dụng các giống mới năng suất cao, chất lượng phù hợp với yêu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu, đồng thời mở rộng chương trình lúa lai, bố trí cơ cấu giống, mùa vụ né tránh sâu bệnh và thời tiết xấu. Áp dụng đồng bộ các biện pháp đặc biệt "3 giảm 3 tăng" nhằm giảm giá thành sản xuất lúa.