DHDI Corporation

Bộ Công Thương vừa công bố xuất khẩu tháng 5 đã tăng được 14,4% so với tháng 4 với kim ngạch khoảng 6,1 tỷ USD, trong khi nhập khẩu chỉ tăng khoảng 5,5%. Như vậy, tháng 5 đạt mức xuất khẩu cao nhất kể từ đầu năm đến nay và chênh lệch giữa xuất khẩu và nhập khẩu đã thu hẹp theo hướng tích cực hơn, nhưng vẫn ở mức đáng lo. Và đặc biệt là  những mặt hàng cần kiểm soát nhập khẩu lại tăng tới 64,8% so với cùng kỳ 2009.

Theo Bộ Công Thương, tính chung cả 5 tháng, kim ngạch xuất khẩu đạt 25,83 tỷ USD, tăng 12,6% so với cùng kỳ năm 2009 và bằng 42,7% kế hoạch cả năm.

Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu tăng vẫn chủ yếu là nhờ giá tăng với mức tăng bình quân trên 8% so với cùng kỳ năm 2009. Yếu tố tăng giá làm tăng kim ngạch xuất khẩu chung được 1,77 tỷ USD. Trong khi đó, xét về mặt hàng thì  một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực giảm mạnh về lượng như cà phê giảm 15,2%, gạo giảm 10,5%, sắn các loại giảm 51,3%, dầu thô giảm 49,8%, than đá giảm 12,3%.... đã làm giảm kim ngạch khoảng 1,5 tỷ USD.

Mặc dù khoảng chênh lệch giữa nhập với xuất khẩu đã có xu hướng giảm tích cực hơn nhưng vẫn đáng lo khi nhập khẩu trong tháng 5 vẫn ở mức cao khiến tổng kim ngạch 5 tháng đầu năm ước đạt 31,2 tỷ USD, tăng 29,8% so với cùng kỳ năm 2009, gấp hơn 2 lần tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu. Đáng ngại hơn cả là nhóm hàng khuyến khích nhập khẩu lại chỉ tăng 27,5%, nhưng hàng cần kiểm soát nhập khẩu lại tăng tới 64,8% so với cùng  kỳ 2009 (đá quý, kim loại quý và sản phẩm tăng gấp 5,8 lần, linh kiện phụ tùng ô tô, xe máy tăng trên 70% so với cùng kỳ...).

Theo Bộ Công Thương, nhập khẩu nhiều mặt hàng nguyên nhiên vật liệu tăng mạnh về lượng trong thời gian gần đây là biểu hiện sản xuất, xuất khẩu đang trên đà tăng trưởng và kim ngạch nhập khẩu tăng một phần cũng do giá thế giới tăng. Đây là điều bất lợi cho sản xuất nhất là với những nhóm hàng mang nặng tính gia công như gỗ, dệt may... Trong khi  giá nguyên liệu tăng như: giá bông tăng 25%, sợi tăng 34% nhưng hàng dệt may xuất khẩu chỉ tăng giá được từ 5- 10%. Giá gỗ nguyên liệu tăng 25-30% nhưng giá sản phẩm gỗ chỉ tăng 10%; chất dẻo nguyên liệu tăng 43,7% về giá nhưng sản phẩm nhựa chỉ tăng tương ứng 20%...

Tuy mức nhập siêu tháng 5 ước vào khoảng 750 triệu USD, là mức thấp nhất kể từ đầu năm nhưng nhập siêu 5 tháng đầu năm vẫn ở mức cao (5,37 tỷ USD, bằng 20,8% kim ngạch xuất khẩu) khiến cán cân thương mại vẫn ở mức chênh lệch lớn. TS. Lê Đình Ân - Giám đốc Trung tâm Thông tin và dự báo kinh tế - xã hội quốc gia cho rằng, từ tháng 5 và những tháng tới tình hình xuất khẩu sẽ sôi động hơn. Theo ông Ân, kim ngạch xuất khẩu cả quý II/2010 chắc sẽ đạt mức 16,5 tỷ USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm 2009. Song ông cũng lưu ý mức nhập khẩu sẽ tới 20 tỷ USD tăng 16,9% so cùng kỳ 2009. Như vậy, nhập siêu quý II phải vào khoảng 3,5 tỷ USD bằng 21,2% kim ngạch xuất khẩu.

Khi thị trường xuất khẩu phục hồi cùng với sự phục hồi của nền kinh tế thì nhập khẩu ắt phải tăng theo để đáp ứng nguyên vật liệu cho sản xuất và xuất khẩu. Trong khi, tốc độ tăng xuất khẩu thấp vẫn thấp hơn tốc độ tăng nhập khẩu do cơ cấu kinh tế của Việt Nam chưa có sự chuyển dịch hợp lý. Một yếu tố quan trọng tác động đến cán cân thương mại nữa là ảnh hưởng của việc thực hiện cắt giảm 2000 dòng thuế trong năm nay theo cam kết hội nhập. Thuế nhập khẩu giảm sẽ là một yếu tố kích thích nhập khẩu hàng tiêu dùng, cho dù đây là điều Chính phủ không khuyến khích.

TS.Lê Đình Ân cho rằng, thâm hụt thương mại tăng cao sẽ là một trong các điểm nóng của nền kinh tế trong năm 2010.

 Theo NHNN Việt Nam.